ಬಸವ ಜಯಂತಿಯು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ದಾರ್ಶನಿಕ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮಹಾತ್ಮ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

​ಬಸವ ಜಯಂತಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

​1. ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕಾಲ

​ಬಸವ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ಅಥವಾ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ರಜಾದಿನವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

​2. ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶ

• ​ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ: ಬಸವಣ್ಣನವರು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದವರು. ಅವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಮರಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶ.
• ​ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಚಾರ: “ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ” ಮತ್ತು “ದಾಸೋಹ” ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು.
• ​ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ನೆನಪು: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೊದಲ ಮಾದರಿಯಾದ ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ದ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

​3. ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಗಳು

​ಬಸವ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

• ​ಮೆರವಣಿಗೆ: ಬಸವಣ್ಣನವರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಪುತ್ಥಳಿಯನ್ನು ಅಲಂಕೃತ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ವಚನಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ವಚನ ಗಾಯನ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳ ಗಾಯನ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜೀವನ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತತ್ವಗಳ ಕುರಿತು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ದಾಸೋಹ (ಅನ್ನದಾನ): “ದಾಸೋಹ” ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಅಥವಾ ಅನ್ನದಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

​4. ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳು (ಸ್ಮರಿಸುವ ಅಂಶಗಳು)

​ಈ ದಿನದಂದು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಪ್ರಮುಖ ಐದು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ:

1. ​ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ: ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೇ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದು.
2. ​ದಾಸೋಹ: ಗಳಿಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು.
3. ​ಅಹಿಂಸೆ: “ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಯ್ಯ” ಎಂಬಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುವುದು.
4. ​ಸಮಾನತೆ: ಕುಲ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುವುದು.
5. ​ಸರಳತೆ: ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಡಂಬರ ಬಿಟ್ಟು ಸರಳತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

​5. ಕೂಡಲಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆ

​ಬಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡಲಸಂಗಮ (ಬಸವಣ್ಣನವರ ಐಕ್ಯ ಸ್ಥಳ) ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಸೇರಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

​ನೆನಪಿರಲಿ: “ಕಳಬೇಡ, ಕೊಲಬೇಡ, ಹಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ” ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಪ್ತ ಶೀಲಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದೇ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.